پشت کنکور بمانم یا نه؟
حتما این جمله را بارها شنیده اید که
کنکور فقط یک بار نیست و شانس خود را برای سال بعد امتحان کن!!
یا برعکس، ممکن است با این قبیل صحبت ها مواجه شده باشید که پشت کنکور ماندن وقت تلف کردن است و هر رشته ای که در آن پذیرفته شده اید را باید ادامه دهید!!
خوب کدام یک از این دو عقیده درستتر هستند؟ بالاخره پشت کنکور بمونم یا نه؟
واقعیت امر این است که یک جواب قطعی برای این سوال وجود ندارد و نمی توان برای همه یک نسخه ثابت را تجویز کرد چرا که هر کسی شرایط ویژه خودش را دارد و اهداف، توانایی ها، شرایط خانوادگی و حتی شرایط روحی هر فرد ممکن است متفاوت از بقیه باشد.
ما در این نوشته از کلاسینو قصد داریم که خیلی راحت و واقع بینانه راجع به تصمیم گیری ماندن پشت کنکور یا رفتن به دانشگاه صحبت کنیم، مزایا و معایب هر کدام از آن را بیان کنیم و در نهایت به یک جمع بندی عالی برسیم که بهترین جواب برای پرسش فوق را دریابید.😊
پشت کنکور ماندن یا نماندن؛ یک دو راهی حساس ➡️⬅️
کنکور در ایران تنها یک آزمون چهار ساعته نیست، بلکه برای بسیاری از دانش آموزان و خانواده ها به نمادی از سرنوشت و مسیری برای موفقیت تبدیل شده است. نتیجه این آزمون می تواند آغازگر مسیری تازه باشد یا برعکس، احساس ناکامی را در ذهن فرد ایجاد کند. طبیعی است که بسیاری از داوطلبان پس از اعلام نتایج، با یک پرسش اساسی روبه رو شوند: آیا باید همان نتیجه موجود را بپذیرم و وارد دانشگاه شوم، یا یک سال دیگر صبر کنم و دوباره برای کنکور بخوانم؟ این پرسش ساده، در حقیقت انتخابی سرنوشت ساز است که بر روی آینده تحصیلی، روحیه، سلامت روان و سایر جنبه های زندگی فرد تاثیر گذار است.
بسیاری از داوطلبان همزمان با اعلام نتایج، تحت فشار روانی شدید قرار می گیرند. استرس، نگرانی از قضاوت دیگران و تجربه کم باعث می شود نتوانند توانایی واقعی خود را نشان دهند و این موضوع تصمیم گیری را برای آن ها دشوار می کند. وقتی نتیجه مطابق با انتظار داوطلبان کنکور نباشد، ممکن است که وکنش های مختلفی را از سوی آن ها شاهد باشیم. برخی با دیدن نتیجه خود تصور می کنند که شکست خورده اند و آینده برایشان تیره و تار شده است. اما برخی دیگر این نتیجه را یک تجربه می دانند و به آن به چشم فرصتی برای یادگیری بیشتر در آینده نگاه می کنند.
همین نوع نگاه می تواند تعیین کننده این تصمیم باشد که آیا پشت کنکور ماندن فرصتی برای جبران است یا تنها ادامه دادن مسیری پر از اضطراب؟ آیا پشت کنکور ماندن یک کار غلط و بیهوده است یا رفتن به دانشگاه می تواند انتخاب بهتری باشد و … بنابراین قصد ما این است که از منظر علم روانشناسی به این موضوع نگاه کنیم و بدون جهت گیری، عوامل و فاکتورهایی که شاید در تصمیم گیری نهایی شما تاثیر گذار باشد را مورد بررسی قرار خواهیم داد. در نهایت این شما هستید که تصمیم گیرنده هستید.
پشت کنکور ماندن چه مزایایی را برای دانش آموزان دارد؟
بسیاری از دانش آموزان ماندن پشت کنکور را به عنوان یک فرصت دوباره نگاه می کنند و سعی می کنند که از این فرصت یکساله، در جهت رشد توانایی های تحصیلی خود استفاده کنند. بسیاری تازه در سال کنکور خود متوجه می شوند که روش مطالعه شان کارآمد و درست نبوده یا در مدیریت زمان ضعف داشته اند. این آگاهی، سرمایه ای ارزشمند است که می تواند کنکور سال بعد را با موفقیت همراه کند و نقاط ضعف دانش آموزان را به یک نقطه مثبت تبدیل کند. بنابراین نخستین مزیت پشت کنکور ماندن این است که زمان نسبتا زیادی را در اختیار خواهید داشت که اشتباهات خود را جبران کنید و با یک دید آگاهانه تر و هدفمند تر حرکت کنید.
مزیت دیگر، تقویت تاب آوری و تحمل شرایط سخت است. تاب آوری به معنای توانایی برخاستن پس از شکست است و به لحاظ روانشناختی بسیار مهم است؛ بنابراین اگر تصمیم دارید که پشت کنکور بمانید باید شرایط روحی، پستی ها و بلند ی های این مسیر و حتی شکست هایی که ممکن است با آن مواجه شوید را در نظر بگیرید و با اراده قوی در این راه قدم بگذارید. کسی که تصمیم می گیرد یک بار دیگر تلاش کند، در واقع به خود نشان می دهد که توان مقابله با دشواری ها را دارد. این تجربه روانی بعدها در مسیر دانشگاه و حتی زندگی شغلی نیز به او کمک خواهد کرد.
مزیت دیگر پشت کنکور ماندن این است که شما می توانید هدف های بزرگتری را برای خود تعیین کنید، چرا که زمان بیشتری در اختیار دارید. اگر جزء دانش آموزانی هستند که می خواهید بخاطر رشته های تاپ و تراز اول پشت کنکور بمانید، باید بدانید که این اهداف نیازمند تلاش بیشتر و برنامه ریزی دقیق تر هستند. در واقع روان شناسی انگیزش توضیح می دهد افرادی که می توانند برای هدفی بزرگتر تلاش کنند و یکسال دیگر از لذت های فوری چشم پوشی کنند، در آینده افراد موفق تری خواهند بود. دانش آموزی که حاضر می شود یک سال بیشتر تلاش کند تا در رشته مورد علاقه اش تحصیل کند، در حقیقت این مهارت مهم را تمرین می کند که برای خواسته هایش بجنگد و این به لحاظ انگیزشی در سایر جنبه های زندگی اش نیز تاثیر می گذارد.
معایب و فشارهای روانی ماندن پشت کنکور چیست؟
با وجود این مزایا، نباید از دشواری های این مسیر غافل شد. یکی از اصلی ترین معایب ماندن پشت کنکور، فشار روانی ناشی از مقایسه است. وقتی هم کلاسی ها وارد دانشگاه می شوند و زندگی تحصیلی و شغلی جدیدی را شروع می کنند، داوطلبی که پشت کنکور مانده ممکن است که احساس خوبی را تجربه نکند. این مقایسه ها و این نوع نگاه، می تواند منجر به اضطراب و حتی افسردگی شود. بنابراین دانش آموزی که قصد پشت کنکور ماندن دارد، باید بداند که احساسات روانی نامطلوب و تغییرات خلقی اجتناب ناپذیر است و ممکن است که آنها را درگیر کند.
از سوی دیگر، خطر فرسودگی تحصیلی وجود دارد. اگر فرد انگیزه قوی و درونی نداشته باشد، در سال دوم دچار خستگی و دل زدگی می شود و نه تنها پیشرفتی نمی کند، بلکه عملکردش نسبت به سال قبل افت می کند. اگر قصد دارید که یکسال دیگر برای اهداف خود تلاش کنید، باید این موضوع را درک کنید که ممکن است در این مسیر اتفاقاتی برایتان رخ دهد و یا نتایجی را کسب کنید که باعث نا امیدی و خستگی شما بشود. بنابراین سعی کنید که واقع بینانه و با در نظر گرفت شرایط، تصمیمات خود را اتخاذ کنید. فرسودگی نتیجه فشار مداوم و امیدهای بی پایه است.
نکته مهم دیگر، شرایط خانوادگی است. خانواده ای که همراه و حامی باشد، فضای امنی برای تلاش دوباره ایجاد می کند. اما اگر خانواده مدام فشار بیاورد یا مقایسه کند، پشت کنکور ماندن می تواند به تجربه ای آسیب زا تبدیل شود. بسیاری از خانواده ها با پشت کنکور ماندن فرزند خود مخالف هستند و در صورتی که بازهم که دانش آموزشان آن نتیجه مطلوب را در کنکور کسب نکند، ممکن است فشارهای مختلف روانی و محیطی را برای دانش آموز ایجاد کنند. بنابراین توصیه ما این است که اگر قصد پشت کنکور ماندن را دارید، این معایب و فشارها که اغلب جنبه روانی دارند را در نظر بگیرید و با آگاهی از شرایط روحی، جسمانی و حتی خانوادگی خود تصمیم به انجام اینکار بگیرید.
۵ فاکتور مهم که باید در گرفتن این تصمیم در نظر بگیرید!
🔵 ۱. هدف گذاری دقیق و منطقی:
یکی از معیارهای کلیدی در این تصمیم، هدف گذاری واقع بینانه و متناسب با شرایط دانش آموز است. فرد باید بداند دقیقاً برای چه رشته یا دانشگاهی تلاش می کند و آیا این هدف در محدوده توانایی های او قرار دارد یا خیر. به لحاظ روانشناسی، اهداف باید سه ویژگی اصلی داشته باشند: مشخص، معنادار و دست یافتنی باشند. اگر فاصلهی رتبه فعلی با رتبه مورد انتظار بسیار زیاد باشد، احتمالاً یک سال دیگر مطالعه به تغییر اساسی منجر نخواهد شد و نتیجه ناامید کننده خواهد بود. اما اگر هدف منطقی باشد و فاصله چندانی با آن وجود نداشته باشد، ماندن می تواند انتخابی هوشمندانه باشد. مثلا اگر فردی در کنکور امسال رتبه ۱۰۰ هزار رشته تجربی را کسب کرده و بسیار اهمال کار بوده است؛ به احتمال زیاد نمی تواند در طول یکسال خود را به رتبه های زیر هزار برساند. مگر آن که سخت تلاش کند و با پشتکار فراوان و مطابق با یک برنامه ریزی دقیق عمل کند.
🟡 ۲. توان روانی و انگیزش درونی بالا:
فرد باید از خود بپرسد: آیا انرژی و حوصله لازم را برای یک سال دیگر دارد؟ آیا می تواند یکسال دیگر تلاش و استرس را تحمل کند؟ روان شناسان تأکید می کنند کسانی که انگیزش درونی بالایی دارند، در مسیرهای طولانی مدت موفق تر هستند. انگیزش درونی یعنی علاقه و باور شخصی به هدف، نه صرفا فشار دیگران یا ترس از قضاوت. اگر انگیزه صرفاً ناشی از فشار خانواده یا مقایسه با دوستان باشد، احتمال شکست و ناامیدی بیشتر خواهد بود. اگر جزء دانش آموزانی که هستید که صرفا به خاطر فشار خانواده و رسیدن به رویاهایی که دیگران برای شما در نظر گرفته ان دمی خواهید پشت کنکور بمانید؛ محکوم به شکست خواهید بود. این انگیزه باید از درون شما آغاز شود، به طوری که با علاقه و ذوق این مسیر را طی کنید.
🔵 ۳. نگاه به آینده و داشتن تصویر ذهنی شفاف از خود:
یکی از عواملی که در اتخاذ تصمیم بهتر میان ماندن پشت کنکور و دانشگاه رفتن می تواند بسیار کمک کننده باشد این است که فرد بتواند یک تصویر ذهنی مشخص و معین از اهدافش را تصور کند. مثلا خود را در ده سال آینده و در رشته ای که تحصیل کرده است تصور کند و از خود بپرسد که اگر آن زمان به هدفم نرسیده باشم، از اینکه یک سال دیگر تلاش نکردم پشیمان خواهم شد یا نه؟ یا برعکس، اگر همان سال نخست وارد دانشگاه می شدم، آیا احساس رضایت بیشتری داشتم؟ این نوع آینده نگری به دانش آموز کمک می کند که انتخابی آگاهانه تری داشته باشد.
🟡 ۴. موفقیت فراتر از کنکور است:
یکی از موارد بسیار مهمی که روانشناسان و مشاوران تحصیلی برروی آن تاکید دارند این است که موفقیت یا عدم موفقیت دانش آموزان نباید در گرو کنکور و این آزمون چهار ساعته باشد. در واقع یکی از اشتباهات رایج این است که کنکور را تنها معیار موفقیت بدانیم. روان شناسی مثبت گرا بیان می کند که مسیرهای متنوعی برای رشد و رضایت شخصی وجود دارد. بسیاری از افراد در رشته هایی تحصیل کرده اند که انتخاب نخست شان نبوده، اما بعدها توانسته اند با پشتکار و انعطاف مسیر موفقی بسازند. برعکس افرادی بوده اند که با اصرار بیش از حد خودشان و اطرافیان، چندین سال پشت کنکور مانده اند تا در یک رشته به اصطلاح دهان پر کن و تاپ قبول شوند، اما هیچ رضایت و موفقیتی در آن کسب نکرده اند.
مثلا بسیاری از دانش آموزان را می شناسیم که به امید رسیدن به رشته پزشکی، دندان پزشکی، مهندسی، حقوق و … و با رویای قبولی در این رشته ها چندین سال از عمر خود را پشت کنکور می مانند؛ در حالی که اگر همان سال در رشته ای دیگر تحصیل کرده بودند، می توانستند به لحاظ تحصیلی، شغلی، روانی و حتی مالی پیشرفت قابل توجهی را کسب کنند. بنابراین موفقیت یک امر نسبی است و موفقیت را نباید به یک نتیجه خاص محدود کرد.
🔵 ۵. شرایط مالی و خانوادگی خود را بسنجید:
اگر از شرایط مالی مناسبی برخودار هستید و می توانید از پس هزینه کتاب ها و کلاس ها بر بیایید؛ می توانید نسبت به پشت کنکور ماندن تصمیم قطعی تری را لحاظ کنید. چرا که هر ساله شاهد این موضوع هستیم که هزینه منابع آموزشی و کمک آموزشی افزایش پیدا می کند و با توجه به بالا رفتن سطح سوالات، عملا موفقیت در کنکور سراسری در گرو همین منابع است. همچنین در گرفتن این تصمیم شرایط خانوادگی خود را نیز بسنجید، اگر خانواده حمایت گری به لحاظ روانی دارید و از پشت کنکور ماندن شما حمایت می کنند، می توانید نسب به این تصمیم آسان تر نگاه کنید. چه بسا که بسیار از خانواده ها با ایجاد شرایط سخت دانش آموزان خود را در فشار روانی و مالی قرار می دهند و اعتقادی برای پشت کنکور ماندن فرزند خود ندارد.
این یک تصمیم شخصی و منحصر به فرد است!
ماندن یا نماندن پشت کنکور انتخابی است که نه می توان آن را مطلقا درست دانست و نه مطلقا اشتباه. این تصمیم به هدف های فرد، توان روانی، شرایط خانوادگی و شرایط جسمانی، توان مالی و صدها عامل دیگر بستگی دارد.
اگر یک داوطلب هدفی روشن و ارزشمند دارد، از تلاش و پشتکار بالا برخوردار است، در خود انرژی کافی و انگیزه زیادی را می بیند، از شروع دوباره نمی ترسد و از حمایت محیطی، خانوادگی و مالی مناسبی برخوردار است، ماندن پشت کنکور می تواند سکوی پرش او باشد. اما اگر یک داوطلب درک درستی از اهداف و توانایی های خود نداشته باشد، این انتخاب تنها ناشی از فشار اطرافیان یا آرزوهای دور از دسترس باشد و از برنامه ریزی منطقی و پشتکار بالا برخوردار نباشد،، شاید بهتر باشد نتیجه موجود را بپذیرد و مسیر رفتن به دانشگاه را انتخاب کند.
در نهایت، مهمترین نکته این است که این تصمیم باید از دل خود فرد و براساس شناخت فردی اتخاذ شود. تنها در این صورت است که پشت کنکور ماندن یا نماندن، به جای اضطراب و پشیمانی، به انتخابی سازنده تبدیل خواهد شد.. آینده هر کس حاصل انتخاب های اوست و با تلاش، امید و پشتکار می توان از هر مسیری به موفقیت رسید. کنکور می تواند آغازگر یک مسیر پر از موفقیت باشد، اما مقصد نهایی نیست.
اگر قصد دارید که پشت کنکور بمانید و یکسال دیگر برای آینده خود تلاش کنید، موسسه کلاسینو می تواند بهترین کمک کننده شما در این مسیر باشد. در این موسسه دره های درسی، مشاوره و برنامه ریزی، آزمون و … به صورت آنلاین و برای همه رشته ها و مقاطع ارائه می گردد. یکی از مزایای شرکت در کلاس های کلاسینو است که در کلاس بهترین اساتید برای هر درس حضور پیدا خواهید کرد و از راهنمایی، مشاوره و برنامه ریزی برترین مشاوران نیز بهره خواهید برد. برای آشنایی با این دوره ها می توانید بر روی لیک زیر کلیک کنید: