انتخاب رشته در پایه دهم یکی از مهمترین تصمیم های تحصیلی دانش آموزان است، اما گاهی ممکن است دانش آموز بعد از پایان پایه دهم احساس کند رشته ای که انتخاب کرده، آن چیزی نیست که انتظار آن را داشته یا به آن علاقه دارد. در چنین شرایطی، امکان تغییر رشته از دهم به یازدهم وجود دارد. البته این تغییر رشته شرایط و ضوابط مشخصی دارد.
در این مقاله، لیست تمام دروس تغییر رشته دهم به یازدهم را برای رشته های مختلف معرفی کرده ایم تا بدانید برای تغییر رشته دقیقاً چه درس هایی را باید امتحان دهید و کدام درس ها را باید در سال های بعد بگذرانید. پس با ما همراه باشید تا دروس تغییر رشته از مسیرهای مختلف را به صورت کامل بررسی کنیم.
شرایط کلی تغییر رشته از دهم به یازدهم + زمان برگزاری
دانش آموزانی که قصد تغییر رشته از پایه دهم به یازدهم را دارند، باید در دروس تعیین شده برای رشته مقصد شرکت کرده و حداقل نمره قبولی را کسب کنند. تعداد و نوع این درس ها برای همه دانش آموزان یکسان نیست و به رشته فعلی و رشته ای که قصد ورود به آن را دارید بستگی دارد. نکته مهم این است که قبولی در آزمون های تغییر رشته، لزوما به معنی تطبیق تمام درس های رشته قبلی با رشته جدید نیست. بعضی از درس ها به دلیل تفاوت در محتوا یا تعداد واحد، قابل تطبیق نیستند و دانش آموز باید آن ها را در زمان تعیین شده مجددا بگذراند.
امتحانات تغییر رشته معمولا در خرداد یا شهریور برگزار می شوند. دانش آموز باید این درس ها را در تابستان پایه یازدهم یا دوازدهم و در برخی موارد در نوبت دی ماه بگذراند. دانش آموزی که آزمون تغییر رشته را در خرداد می دهد، نمی تواند درس های غیرقابل تطبیق را در تابستان همان سال اخذ کند و امتحان دهد. بلکه باید دروس غیرقابل تطبیق را در تابستان پایه یازدهم یا دوازدهم و یا در بعضی موارد در دی ماه بگذراند. بنابراین امکان انتخاب و امتحان این دروس در همان تابستانی که آزمون تغییر رشته انجام شده، وجود ندارد.
دروس قابل تطبیق و غیرقابل تطبیق یعنی چه؟
قبل از اینکه وارد موضوع اصلی شویم اول باید بدانیم که منظور از دروس قابل تطبیق و غیر قابل تطبیق چیست؟ وقتی دانش آموز از یک رشته به رشته دیگری تغییر رشته می دهد، درس هایی که در رشته قبلی گذرانده است بررسی می شوند تا مشخص شود کدام یک با برنامه درسی رشته جدید هماهنگی دارند.
اگر محتوای درس و تعداد واحد آن با درس رشته جدید مطابقت داشته باشد، آن درس قابل تطبیق محسوب میشود؛ یعنی دانش آموز قبلاً آن را گذرانده و نیازی به گذراندن دوباره آن ندارد. در مقابل، اگر یک درس از نظر محتوا یا تعداد واحد با درس های رشته جدید مطابقت نداشته باشد، غیرقابل تطبیق محسوب می شود. در این حالت، دانش آموز باید آن درس را طبق برنامه آموزشی و در زمان تعیین شده، مانند تابستان پایه یازدهم یا دوازدهم یا دی ماه، بگذراند و در امتحان آن نمره قبولی کسب کند.
امتحان تغییر رشته از ریاضی به تجربی شامل چه درس هایی است؟
اگر دانش آموزی از رشته ریاضی و فیزیک قصد تغییر رشته به علوم تجربی را داشته باشد، در صورتی که در رشته قبلی خود در درس های ریاضی ۱، فیزیک ۱ و شیمی ۱ نمره قبولی کسب کرده باشد؛ باید در آزمون درس زیست شناسی ۱ در نوبت خرداد یا شهریور شرکت نماید و نمره قبولی کسب کند. بنابراین مهمترین درس جدیدی که دانش آموز رشته ریاضی برای ورود به تجربی باید در آزمون تغییر رشته پشت سر بگذارد، زیست شناسی ۱ است. لیست دروس موردنیاز برای تغییر رشته از ریاضی به تجربی عبارت اند از:
- ریاضی ۱ با کد ۱۰۰۵۱
- فیزیک ۱ با کد ۱۰۱۰۱
- شیمی ۱ با کد ۱۰۱۱۱
- زیستشناسی ۱ با کد ۱۰۱۴۱
دروس امتحانی برای تغییر رشته از انسانی، فنی، کاردانش و معارف به تجربی
دانش آموزانی که از رشته های علوم انسانی، فنی و حرفه ای، کاردانش یا علوم و معارف اسلامی قصد ورود به رشته علوم تجربی را دارند، باید در امتحان چند درس اصلی رشته مقصد آزمون دهند. این دانش آموزان باید در ریاضی ۱، فیزیک ۱،، شیمی ۱ و زیست شناسی ۱ (در نوبت خرداد یا شهریور) شرکت کرده و نمره قبولی کسب کند. همچنین می بایست درس آزمایشگاه علوم ۱ را در تابستان پایه یازدهم یا دوازدهم امتحان بدهند. بنابراین دروس موردنیاز عبارت اند از:
- ریاضی ۱ با کد ۱۰۰۵۱
- فیزیک ۱ با کد ۱۰۲۹۱
- شیمی ۱ با کد ۱۰۱۱۱
- زیست شناسی ۱ با کد ۱۰۱۴۱
- آزمایشگاه علوم ۱ با کد ۱۱۰۲۱۷
برای تغییر رشته از تجربی به ریاضی باید کدام درس ها را امتحان بدهیم؟
اگر دانش آموز رشته علوم تجربی بخواهد در پایه یازدهم وارد رشته ریاضی و فیزیک شود، در صورتی که در رشته قبلی خود در درس های ریاضی ۱ و شیمی ۱ نمره قبولی داشته باشد، باید در آزمون دو درس دیگر یعنی فیزیک ۱ و هندسه ۱ (در نوبت خرداد یا شهریور) شرکت نماید و نمره قبولی کسب کند. لیست دروس این مسیر از تغییر رشته عبارت اند از:
- فیزیک ۱ با کد ۱۰۱۰۱
- هندسه ۱ با کد ۱۰۰۶۱
دروس امتحانی برای تغییر رشته از انسانی، فنی، کاردانش و معارف به ریاضی
دانشآموزانی که در رشتههای علوم انسانی، فنی و حرفهای، کاردانش یا علوم و معارف اسلامی تحصیل می کنند و قصد تغییر رشته به رشته ریاضی را دارند، باید در امتحان چهار درس اصلی ریاضی ۱، فیزیک ۱، شیمی ۱ و هندسه ۱ (در نوبت خرداد یا شهریور) شرکت کرده و نمره قبولی کسب کند. همچنین می بایست درس آزمایشگاه علوم ۱ را در تابستان پایه یازدهم یا دوازدهم امتحان بدهند. در مجموع این دروس شامل موارد زیر است:
- ریاضی ۱ با کد ۱۰۰۵۱
- فیزیک ۱ با کد ۱۰۱۰۱
- شیمی ۱ با کد ۱۰۱۱۱
- هندسه ۱ با کد ۱۰۰۶۱
- آزمایشگاه علوم ۱ با کد ۱۱۰۲۱۷
لیست دروس تغییر رشته از تجربی، ریاضی، فنی و کاردانش به انسانی
دانش آموزانی که از رشته های تجربی، ریاضی، فنی و حرفهای یا کاردانش قصد تغییر رشته به علوم انسانی را دارند،؛ باید در آزمون دروس اصلی این رشته یعنی علوم و فنون ادبی ۱، جامعه شناسی ۱، اقتصاد ۱ و منطق (در نوبت خرداد یا شهریور) شرکت کنند و نمره قبولی به دست آورند. علاوه بر این، باید در امتحان برخی از دروس رشته انسانی که با دروس رشته قبلی قابل تطبیق نیستند، یعنی تعلیمات دینی انسانی ۱، تاریخ ۱ و عربی انسانی ۱ (در تابستان پایه یازدهم یا دوازدهم) شرکت کنند و نمره قبولی به دست آورند. پس به طور کلی دروس اصلی و دروس غیرقابل تطبیق، در این تغییر رشته، شامل موارد زیر است:
- علوم و فنون ادبی ۱ با کد ۱۰۱۷۱
- جامعهشناسی ۱ با کد ۱۰۲۰۱
- اقتصاد ۱ با کد ۱۰۲۱۱
- منطق با کد ۱۰۲۲۱
- تعلیمات دینی انسانی ۱ با کد ۱۰۱۵۱
- تاریخ ۱ با کد ۱۰۱۹۱
- عربی انسانی ۱ با کد ۱۰۱۶۱
تغییر رشته از تجربی، ریاضی، فنی و کاردانش به علوم و معارف اسلامی
دانش آموزانی که در پایه دهم در یکی از رشته های علوم تجربی، ریاضی و فیزیک، فنی و حرفهای یا کاردانش تحصیل کرده اند و قصد دارند در پایه یازدهم وارد رشته علوم و معارف اسلامی شوند، باید در آزمون دروس اصلی این رشته یعنی تاریخ ۱، عربی ۱، اصول و عقاید ۱ و معارف قرآنی ۱ (در نوبت خرداد یا شهریور) شرکت کنند و نمره قبولی به دست آورند. قبولی در این دروس، بخش اصلی فرآیند تغییر رشته به علوم و معارف اسلامی را تشکیل می دهد. دروس موردنیاز برای این مسیر از تغییر رشته عبارت اند از:
- تاریخ ۱ با کد ۱۰۲۸۱
- عربی با کد ۱۰۲۷۱
- اصول عقاید ۱ با کد ۱۰۲۴۱
- معارف قرآنی با کد ۱۰۲۳۱
تغییر رشته از رشته های نظری و کاردانش به فنی و حرفهای چگونه است؟
دانش آموزانی که در پایه دهم در یکی از رشته های نظری یا کاردانش تحصیل کرده اند و قصد دارند در پایه یازدهم وارد شاخه فنی و حرفهای شوند؛ باید بدانند که مسیر تغییر رشته به شاخه فنی و حرفهای با تغییر رشته بین رشته های نظری تفاوت دارد و باید در آزمون تمامی دروس اختصاصی مربوط به رشته موردنظر شرکت نمایند. به طور کلی در این مسیر از تغییر رشته، دروس اختصاصی، شامل شایستگی های فنی و شایستگی های غیرفنی رشته مقصد است؛ بنابراین تعداد و نوع آزمون ها با توجه به رشته ای که دانش آموز برای ادامه تحصیل انتخاب می کند، مشخص می شود. لذا نمی توان برای همه رشته های فنی و حرفهای یک فهرست ثابت از دروس ارائه کرد؛ زیرا این دروس، به رشته ای که دانش آموز انتخاب می کند بستگی دارند.
دروس مورد نیاز برای تغییر رشته از رشته های نظری و فنی به کاردانش
تغییر رشته به شاخه کاردانش نیز شرایط مخصوص به خود را دارد. دانش آموزانی که از رشته های نظری و فنی قصد ورود به کاردانش را دارند، باید در آزمون های مربوط به دروس اختصاصی رشته مقصد شرکت کنند و در بخش شایستگی های غیرفنی، نمره قبولی کسب کنند. علاوه بر این، دانش آموز باید شایستگی فنی مربوط به استاندارد مهارت رشته انتخابی را نیز بگذراند. استاندارد مهارت، بخش مهمی از تحصیل در شاخه کاردانش است و دانش آموز باید آن را تا پایان پایه یازدهم تکمیل کرده و مطابق ضوابط و نمرات تعیین شده توسط دستگاه متولی، نمره قبولی لازم را کسب کند. بنابراین تغییر رشته به کاردانش تنها با قبولی در آزمون های دروس مدرسه کامل نمی شود و گذراندن موفقیت آمیز استاندارد مهارت نیز برای تکمیل فرآیند تحصیل در این شاخه اهمیت دارد.
جدول خلاصه دروس تغییر رشته از دهم به یازدهم
در جدول زیر می توانید به طور خلاصه لیست تمام دروس امتحانی مورد نیاز برای تغییر رشته از پایه دهم به یازدهم را به تفکیک رشته های مختلف مشاهده نمایید:
| رشته مبدأ | رشته مقصد | دروس اصلی آزمون تغییر رشته |
|---|---|---|
| ریاضی | تجربی | زیستشناسی ۱ |
| انسانی، فنی، کاردانش و معارف | تجربی | ریاضی ۱، زیست ۱، فیزیک ۱، شیمی ۱ |
| تجربی | ریاضی | فیزیک ۱، هندسه ۱ |
| انسانی، فنی، کاردانش و معارف | ریاضی | ریاضی ۱، هندسه ۱، فیزیک ۱، شیمی ۱ |
| تجربی، ریاضی، فنی و کاردانش | انسانی | علوم و فنون ادبی ۱، جامعهشناسی ۱، اقتصاد ۱، منطق |
| تجربی، ریاضی، فنی و کاردانش | علوم و معارف | تاریخ ۱، عربی ۱، اصول عقاید ۱، معارف قرآنی۱ |
| رشتههای نظری و کاردانش | فنی و حرفهای | شایستگیهای فنی و شایستگیهای غیرفنی دروس اختصاصی |
| رشتههای نظری و فنی | کاردانش | دروس اختصاصی، شایستگیهای غیرفنی و استاندارد مهارت |